Πάνε πια δώδεκα χρόνια από τότε βρέθηκα τέτοιες μέρες στην Τζούρτζια (Αγία Παρασκευή σήμερα) ένα από τα πιο σημαντικά βλαχοχώρια του Ασπροποτάμου στα Τρίκαλα και έζησα την προετοιμασία αλλά και όλο το τυπικό του πανηγυριού των Αγίων Αποστόλων, στο εκκλησάκι πάνω από το χωριό, εκεί που αρχίζουν τα ξακουστά ορεινά λιβάδια.

Ήταν σαφώς μια άλλη εποχή, το 2009 πριν αρχίσουν τα οικονομικά μνημόνια και τις συνέπειες γνωρίζουμε πολύ καλά όλοι αλλά ακόμη ότι ο 21ος αιώνας δεν είχε αρχίσει να παρουσιάζει μια μετά την άλλη τις οδυνηρές εκπλήξεις που βιώνουμε. Το κυριότερο όμως, εκείνη την εποχή υπήρχε ακόμη στον αέρα κείνο που μας γειτόνευε με τον προηγούμενο αιώνα και την παράδοσή του, πράγμα που οφείλονταν στους ανθρώπους που τον είχαν ζήσει και με φυσική παρουσία τους ακόμη, μας μετέφεραν τις εμπειρίες τους και έναν τρόπο ζωής και πλείστες όσες παραδόσεις που σήμερα κοντεύουν να ξεχαστούν.   

Οικοδεσπότης μου και πολύτιμος ξεναγός στην Τζούρτζια ήταν ο Θανάσης Μουστάκας, πρόεδρος της ιστορικής ΦΑΤΑ (Φιλευκπαιδευτική Αδελφότητα Τζούρτζιας Ασπροποτάμου) ο οποίος με σύστησε σε όλους τους συγχωριανούς του κι έτσι δεν ένιωσα ούτε μια στιγμή ξένος. Μαζί πήγαμε και στο πανηγύρι των Αγίων Αποστόλων και απ’ αυτόν άντλησα όλες τις πληροφορίες που ήθελα για το σπουδαίο αυτό γεγονός για την κοινωνία της Τζούρτζιας. Μια κοινωνία που η βασική της ασχολία μέχρι τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα ήταν η κτηνοτροφία και οι μεταφορές (κυρατζήδες) πράγματα που έκαναν το χωριό αυτό ένα από τα πιο δυνατά του Ασπροποτάμου και τούτο φάνηκε και μετά, όταν η κτηνοτροφία μειώθηκε κατά πολύ αλλά οι Τζουρτζιώτες δεν έπαψαν να διακρίνονται με κάθε τρόπο.

Το πανηγύρι των Αγίων Αποστόλων άνοιγε όπως και σε πολλά άλλα μέρη της Ελλάδας τον κύκλο των μεγάλων γιορτών του καλοκαιριού αλλά για την Τζούρτζια ήταν ένας σταθμός στην κίνηση των κοπαδιών καθώς από την επόμενη ημέρα μεταφέρονταν από τα χαμηλά βοσκοτόπια, στα ψηλότερα, στη Ρέντα, τη Σαλατούρα, την Πλάκα και το Στουρνάρι κάτω από τις κορυφές Καταραχιάς και Κακαρδίτσα (2.400 μ.). Το γεγονός γιόρταζαν στην εκκλησία των Αγίων Αποστόλων με λειτουργία και κατόπιν φαγητό, βραστό κρέας με μανέστρα που μαγείρευαν στην παράγκα δίπλα από την εκκλησία η οποία παλιότερα βρίσκονταν 300 μέτρα πιο ψηλά όπου μόνο ερείπια το δηλώνουν και το 1906 μεταφέρθηκε στο σημείο που βρίσκεται σήμερα. Εκεί στο ωραίο εξωκλήσι συγκεντρώθηκαν όσοι Τζουρτζιώτες βρίσκονταν στο χωριό και πολλοί επισκέπτες να τιμήσουν τους Αγίους Αποστόλους και φυσικά να αναβιώσουν την παράδοση των προγόνων τους με το μικρό αυτό πανηγύρι που άνοιγε τον κύκλο των μεγαλύτερων που ακολουθούσαν, της Αγίας Μαρίνας, της Αγίας Παρασκευής και της Παναγίας τον Δεκαπενταύγουστο που οι Τζουρτζιώτες απ’ όλο τον  κόσμο γύριζαν στην πατρίδα να το ζήσουν μαζί με τους δικούς τους.

Σήμερα με την επιδημία και τις συνέπειές της στην κοινωνική ζωή αλλά και την λατρευτική των ανθρώπων τα πράγματα για τα πανηγύρια δεν είναι καθόλου ευχάριστα. Στην παρακμή της παράδοσης όμως πολλοί είναι εκείνοι που αντιστέκονται και κινητοποιούν τον κόσμο να μην αφήσουμε να χαθούν αυτά τα πολύτιμα στοιχεία του πολιτισμού μας. Αυτό θα κάνουν και σήμερα στους Αγίους Αποστόλους της Τζούρτζιας και τους ευχόμαστε, του χρόνου να γιορτάσουν διπλά και να χαρούνε οι Άγιοι και η Πίνδος ολόκληρη.

Οι φωτογραφίες από το πανηγύρι των Αγίων Αποστόλων στη Τζούρτζια το 2009.

Ο Ηλίας Γ. Προβόπουλος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Μεγάλη Κάψη της Δυτικής Φθιώτιδας. Έγινε δημοσιογράφος και εργάστηκε επί πολλά χρόνια και αποκλειστικά στις εφημερίδες, κυρίως στην «Ελευθεροτυπία» από τις στήλες της οποίας οργάνωσε και προέβαλλε μια ειδική αρθρογραφία με τον τίτλο «Μικρές Πατρίδες» για την ελληνική περιφέρεια και τους ανθρώπους της καθώς και για την Αθήνα, τα τελευταία χρόνια. Συνεχίζει να γράφει και να δημοσιεύει φωτογραφίες με την ίδια θεματογραφία στο actimon.blogspot.com ενώ εκδίδει και βιβλία που έχουν σχέση με την τοπική ιστορία.

*Αραρίσκω = Συνάπτω, συνδέω, προσαρμόζω