Όσο η αγορά συνειδητοποιεί το βάθος της επίπτωσης στην οικονομική δραστηριότητα από την πανδημία, τόσο θα αυξάνεται ο προβληματισμός για την επόμενη ημέρα. 

Πρώτο βήμα για τις πληττόμενες επιχειρήσεις αποτελεί η διασφάλιση της απαιτούμενης ρευστότητας, ώστε να βγουν όρθιες από το lockdown και εν συνεχεία από την περίοδο μειωμένων πωλήσεων, ταμειακών ροών και κερδοφορίας. 

Για να τις βοηθήσει, το Δημόσιο έχει εισάγει ή δρομολογεί τα εξής εργαλεία: επιστρεπτέα προκαταβολή, δάνεια με κρατική εγγύηση και επιδότηση επιτοκίου. 

Οι παραπάνω δράσεις μπορούν να προσφέρουν ρευστότητα περίπου 8 δισ. ευρώ. Εξ αυτών τα 6 δισ. ευρώ θα έρθουν από δάνεια με κρατικές εγγυήσεις. 

Το σχετικό νομοσχέδιο δεν έχει κατατεθεί ακόμη στη Βουλή, αλλά από την ως τώρα προεργασία προκύπτει η γενική κατεύθυνση ότι οι  χορηγήσεις θα γίνουν με αυστηρά τραπεζικά κριτήρια. 

Πρώτον, επειδή το Δημόσιο βάζει εγγυήσεις μόλις 2 δισ. για δάνεια ονομαστικής αξίας ως 6 δισ. ευρώ. Δεύτερον, το σχέδιο προβλέπει ότι η εγγύηση, που καταπίπτει, θα καταβάλλεται, αφού εξαντλήσουν οι τράπεζες όλες τις ενέργειες ανάκτησης ( καταγγελία δανείου και εκκίνηση μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης). 

Ως τούτου, οι τράπεζες θα προκρίνουν τις χορηγήσεις σε επιχειρήσεις με ισχυρούς- συγκριτικά- ισολογισμούς, ζητώντας, εφόσον χρειαστεί, εξασφαλίσεις.  

Οι περισσότερες, όμως, μικρές και μικρομεσαίες εταιρείες είχαν, προ πανδημίας, σχέση καθαρού δανεισμού προς EBITDA υψηλότερη από 7 φορές. Τα δε EBITDA εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί, τουλάχιστον, μια διετία για να επιστρέψουν στα επίπεδα του 2019. 

Την ίδια στιγμή, αρκετοί επιχειρηματίες δεν θέλουν να ενεχυριάσουν προσωπικά περιουσιακά τους στοιχεία φοβούμενοι ότι θα τα χάσουν όλα ή δεν θέλουν να αναλάβουν την υποχρέωση απαγόρευσης απολύσεων ως την αποπληρωμή του δανείου. 

Η απαγόρευση απολύσεων αποτελεί μεσοπρόθεσμα σημαντικό θέμα, ιδιαίτερα αν επιβεβαιωθεί το σενάριο αργής ανάκαμψης πωλήσεων και κερδοφορίας. 

Υπό το παραπάνω πρίσμα, είναι σίγουρο ότι η κυβέρνηση αργά ή γρήγορα θα κληθεί να επιλέξει τα στρατηγικά πεδία της οικονομίας και τα κριτήρια με τα οποία θα επιδοτήσει επιχειρήσεις, με ένα δεύτερο κύμα μέτρων.  

ΗΠΑ και Ελβετία επιχορηγούν, ήδη, το κεφάλαιο κίνησης επιχειρήσεων και διαγράφουν εν συνεχεία την απαίτηση. Υπάρχει, όμως, μια βασική προϋπόθεση: πρέπει να κριθούν βιώσιμες οι επιχειρήσεις από τις τράπεζες. 

Το πώς θα το κάνουμε στην Ελλάδα, δεδομένης της δημοσιονομικής στενότητας, θα κρίνει και το αυριανό τοπίο επιχειρηματικότητας. 

Επίσης, παράπλευρο ζητούμενο αποτελεί το «άσπρισμα» της οικονομίας καθώς το πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος και η επίπτωση στους τραπεζικούς ισολογισμούς δεν μπορεί να αναληφθεί, εκ νέου, μόνο από τα συνήθη υποζύγια.  

Τράπεζες- Ηρακλής: Η στήλη θαυμάζει την επιμένουσα αισιοδοξία των αρμοδίων του ΥΠΟΙΚ για το πρόγραμμα εγγυοδοσίας «Ηρακλής». 

Το διεθνές περιβάλλον, οι εγχώριες μακροοικονομικές συνθήκες και προοπτικές καθώς και η ποιότητα των τραπεζικών ισολογισμών αλλάζουν, σημαντικά, από την πανδημία. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, θα περίμενε κανείς στίγμα της νέας κατεύθυνσης. 

Θα αναλάβει, για παράδειγμα, το Δημόσιο το πρόσθετο ρίσκο, που προκαλεί η επιδείνωση του περιβάλλοντος, χαμηλώνοντας τον πήχη της ελάχιστης πιστοληπτικής διαβάθμισης;

Τράπεζες- Ηρακλής ΙΙ: Αν δεν το κάνει, οι τράπεζες θα πρέπει να ανασχεδιάσουν τη δομή προωθούμενων τιτλοποιήσεων, αυξάνοντας τη φέτα των junior τίτλων και μειώνοντας τους senior και mezzanine.

Έτσι, θα μεγαλώσει το δικό τους κόστος. 

Eurobank-Ηρακλής: Crash test για τις προθέσεις της κυβέρνησης αποτελεί η τιτλοποίηση Cairo. 

Θα ζητήσει το Δημόσιο επικαιροποίηση της πιστοληπτικής διαβάθμισης, που δόθηκε σε προ πανδημίας συνθήκες, μειώνοντας, ταυτόχρονα, το ελάχιστο απαιτούμενο επίπεδο; 

Αν το κάνει, θα δώσει σήμα ότι θα αυξηθεί το ποσό της εγγύησης πάνω από 12 δισ. ευρώ, ώστε να καλύπτει τις ανάγκες που δημιουργεί η πανδημία.