Οι κυβερνήσεις των ευρωπαϊκών χωρών προετοιμάζονται για την άφιξη των αυτόνομων αυτοκινήτων και ετοιμάζουν αλλαγές του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, αλλά και του ασφαλιστικού πλαισίου για το συγκεκριμένο τύπο οχημάτων.

Οι κατασκευαστές αυτοκινήτων εργάζονται πυρετωδώς για να φέρουν εγκαίρως στους δρόμους τα αυτόνομα οχήματα, τα οποία θα φέρουν απίστευτη τεχνολογία πάνω τους. Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, οι επιβάτες αυτών των αυτοκινήτων, συμπεριλαμβανομένου και του οδηγού, θα μπορούν να ψυχαγωγούνται από το σύστημα infotainment ενώ το όχημα βρίσκεται σε λειτουργία αυτόνομης οδήγησης. Βασική προϋπόθεση να μπορούν να ανακτήσουν τον έλεγχο όταν τους ζητηθεί. Αντιθέτως η χρήση κινητού τηλεφώνου παραμένει παράνομη. Κι αυτό γιατί σε αντίθεση με τις ενσωματωμένες οθόνες, που μπορούν να σταματήσουν να εμφανίζουν περιεχόμενο όταν απαιτηθεί από τον οδηγό να ανακτήσει τον έλεγχο του οχήματος, δεν υπάρχει ακόμη τεχνολογία που να μπορεί να απενεργοποιήσει τις φορητές συσκευές όταν προκύψει τέτοια ανάγκη.
Η κυβέρνηση της Μεγ. Βρετανίας έχει προχωρήσει παραπέρα το νομοθετικό πλαίσιο γύρω από τα αυτόνομα αυτοκίνητα, μιας και συνέστησε να μην θεωρούνται υπεύθυνοι οι χρήστες αυτοκινήτων χωρίς οδηγό σε περίπτωση ατυχήματος, μεταφέροντας έτσι την στις ασφαλιστικές εταιρείες.

Ποιες είναι όμως οι απορίες των καταναλωτών γύρω από τα αυτόνομα αυτοκίνητα;

Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα έρευνες, η υιοθέτηση της τεχνολογίας αυτόνομης οδήγησης θα μπορούσε «να βελτιώσει την οδική ασφάλεια, μειώνοντας το ανθρώπινο λάθος, το οποίο συμβάλλει στο 88% των καταγεγραμμένων τροχαίων ατυχημάτων. Ποιες είναι όμως οι απορίες που έχουν οι περισσότεροι οδηγοί γύρω από τα αυτόνομα; Ας τις δούμε παρακάτω.

Πώς θα λειτουργεί η ασφάλιση για αυτόνομα αυτοκίνητα;

Αν και τα πλήρως αυτόνομα αυτοκίνητα δεν έχουν κυκλοφορήσει ακόμη στους ευρωπαϊκούς δρόμους, ήδη οι κυβερνήσεις έχουν εκπονήσει νομοσχέδια γύρω από την ασφάλιση αυτού του τύπου οχημάτων.

Για παράδειγμα στην Μεγ. Βρετανία ο νόμος περί αυτόνομων και ηλεκτρικών οχημάτων (AEV) του 2018, αναφέρει πως όταν ένα άτομο τραυματίζεται ή του οποίου η περιουσία έχει υποστεί ζημιά σε σύγκρουση με αυτόνομο όχημα, έχει το δικαίωμα να ασκήσει αξίωση κατά της ασφαλιστικής εταιρείας του αυτοκινήτου η οποία θεωρείται υπεύθυνη για τη ζημιά. Μόλις διευθετηθεί η αποζημίωση, η ασφαλιστική εταιρεία μπορεί να αξιώσει το ποσό της αποζημίωσης που κατέβαλε από την κατασκευάστρια εταιρεία. 

Ένα άλλο βασικό στοιχείο του νομοσχεδίου είναι ότι οι χρήστες αυτόνομων αυτοκινήτων που δεν είχαν τον έλεγχο του αυτοκινήτου, έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση αποζημίωσης κατά της ασφαλιστικής ως επιβάτες, ώστε να λάβουν αποζημίωση για τους τραυματισμούς που υπέστησαν. 

Ωστόσο, ένας ιδιοκτήτης θα μπορούσε να θεωρηθεί υπεύθυνος για ένα ατύχημα με αυτόνομο αυτοκίνητο, εάν αυτό συμβεί λόγω της αδυναμίας του να κατανοήσει την τεχνολογία και να το χειριστεί σωστά. Μια περίπτωση είναι όταν αποτυγχάνουν να εγκαταστήσουν τις απαραίτητες ενημερώσεις λογισμικού.

Τι καλύπτει η ασφάλιση αυτόνομου οχήματος;

Σε αυτό που συμφωνούν ομόφωνα οι υπεύθυνοι των ασφαλιστικών εταιρειών είναι πως η ασφάλιση για τα προηγμένα οχήματα θα πρέπει να καλύπτουν τους ιδιοκτήτες τους από «πλήθος σύγχρονων προβλημάτων», συμπεριλαμβανομένων ελαττωματικού λογισμικού, κατεστραμμένων αρχείων αναβάθμισης, ελλιπή δορυφορική κάλυψη, καθώς και αστοχία του τείχους προστασίας. Αναλυτικότερα καλύπτεται:

• Απώλεια ή ζημιά στο αυτοκίνητο που προκαλείται από εισβολή ή απόπειρα εισβολής στο λειτουργικό σύστημα του αυτοκινήτου
• Αστοχία ενημέρωσης του λειτουργικού συστήματος, του τείχους προστασίας και των συστημάτων χαρτογράφησης & πλοήγησης του αυτόνομου οχήματος, που δεν έχουν εγκατασταθεί επιτυχώς εντός 24 ωρών από την ειδοποίηση του κατασκευαστή
• Βλάβη δορυφόρου ή διακοπές λειτουργίας που επηρεάζουν τα συστήματα πλοήγησης του αυτόνομου αυτοκινήτου
• Αστοχία του λογισμικού του κατασκευαστή ή αποτυχία οποιουδήποτε άλλου εξουσιοδοτημένου λογισμικού στο αυτοκίνητο
• Απώλεια ή ζημιά που προκαλείται από αστοχία της χειροκίνητης παράκαμψης για την αποφυγή ατυχήματος σε περίπτωση μηχανικής βλάβης ή του λογισμικού 

Από εκεί κι έπειτα οι λοιπές καλύψεις είναι οι γνωστές που υπάρχουν στα ασφαλιστήρια συμβόλαια και των συμβατικών αυτοκινήτων.

Τι δεν καλύπτει η ασφάλιση αυτόνομης οδήγησης;

Μία από τις περιπτώσεις που μπορεί να ακυρωθεί η κάλυψη ενός αυτόνομου αυτοκινήτου είναι εάν ο ιδιοκτήτης δεν ενημερώσει το λογισμικό που απαιτείται για τη βέλτιστη λειτουργία του οχήματος. Ένα άλλο σενάριο είναι όταν ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου κάνει μη εξουσιοδοτημένες αλλαγές στο όχημα και στο λογισμικό του. 

Πώς θα επηρεάσουν τα αυτόνομα αυτοκίνητα τον κλάδο ασφάλισης αυτοκινήτων;

Όπως και σε καθετί καινούργιο έτσι και στην καθολική ενσωμάτωση των αυτόνομων οχημάτων στην κυκλοφορία, ο κόσμος θα είναι διστακτικός. Οι πρώτες προβλέψεις αναφέρουν πως αρχικά θα υπάρξει μια μικρή αύξηση στα ασφάλιστρα λόγω της νέας τεχνολογίας. Ωστόσο στην πορεία τα ασφάλιστρα θα μειωθούν καθώς τα αυτόνομα αυτοκίνητα θα γίνονται πιο mainstream. Ο ασφαλιστικός γίγαντας Zurich, αναμένει ότι η έλευση των αυτόνομων αυτοκινήτων θα φέρει μεταβολές στην ιδιοκτησία οχημάτων. Το κόστος αγοράς των αυτόνομων και με τις αναβαθμίσεις υλικού και λογισμικού να αυξάνουν το κόστος, η τάση προς το leasing αναμένεται να αυξηθεί περισσότερο. Οι πρώτες εκτιμήσεις αναφέρουν πως το νέο ασφαλιστικό μοντέλο θα μπορούσε να οδηγήσει στη μετατόπιση της έκδοσης ασφαλιστηρίων συμβολαίων σε ιδιώτες, σε ένα ασφαλιστικό πλαίσιο καλύψεων στόλου ή σε επίπεδο Β2Β, με τους κατασκευαστές να παρέχουν την κάλυψη σε εταιρείες ως μέρος ενός ευρύτερου πακέτου υπηρεσιών που θα συνοδεύουν το όχημα.