Σας ζητώ εξ αρχής συγγνώμη για την έκταση αυτού του άρθρου, αλλά είναι η πρώτη φορά στην Ελληνική ασφαλιστική αγορά, που θα τολμήσω να κάνω μια δημόσια ανάλυση του ερωτηματολόγιου εξετάσεων της ΤτΕ, που αφορούν τα  επενδυτικά προϊόντα που βασίζονται σε ασφάλιση και να προσφέρω την αντίστοιχη βοήθεια στους εξεταζόμενους, προκειμένου να το διαχειριστούν ευκολότερα και με μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας. Λόγω της έκτασης του ερωτηματολόγιου, η ανάλυση αυτή θα γίνει σε συνέχειες. 

Κατά γενική ομολογία, οι εξετάσεις αυτές είναι οι δυσκολότερες μεταξύ των τριών υποχρεωτικών εξετάσεων και αφορούν τους πράκτορες, τους μεσίτες, τους συντονιστές, αλλά και διοικητικά στελέχη ασφαλιστικών εταιριών, που προωθούν τέτοιου τύπου προϊόντα. Είναι οι δυσκολότερες, επειδή απαιτούν εξειδικευμένες χρηματοοικονομικές και νομοθετικές γνώσεις, που στις περισσότερες περιπτώσεις σχετίζονται με τα προϊόντα τύπου Unit Linked, αλλά επεκτείνονται και σε άλλους τομείς χρηματοοικονομικών γνώσεων, που δεν είναι του παρόντος να αναλύσουμε τον λόγο ύπαρξής τους σε αυτές τις εξετάσεις. Οι γνώσεις αυτές δεν είναι δύσκολο να αποκτηθούν και είναι απολύτως αναγκαίες για την προώθηση επενδυτικού χαρακτήρα προϊόντων, αλλά και για την κατανόηση των οικονομικών εξελίξεων. 

Στόχος μου δεν είναι να μετατρέψω τους διαμεσολαβούντες και τα διοικητικά στελέχη, σε οικονομολόγους (ελπίζω ότι δεν είναι αυτός και ο στόχος της ΤτΕ!), αλλά να διευκολύνω την προετοιμασία τους για την απόκτηση της εξειδικευμένης γνώσης που απαιτείται για προώθηση τέτοιου τύπου προϊόντων, να την ταξινομήσω με λογική σειρά κατά το δυνατόν (λόγω της χαώδους ταξινόμησης των ερωτήσεων στο ερωτηματολόγιο), να την ομαδοποιήσω στο μέτρο του δυνατού, για να γίνει χρήσιμη η απόκτησή της, ώστε να γίνουν περισσότερο ανταγωνιστικά τα δίκτυα των ασφαλιστικών εταιριών σε σχέση με άλλα, που ήδη εκ του νόμου, κατέχουν τις αντίστοιχες γνώσεις (π.χ. τραπεζικά δίκτυα).  

Αρχίζουμε με την προσέγγιση των πρώτων 100 ερωτήσεων.

Στις πρώτες 100 ερωτήσεις το εύρος γνώσεων που καλύπτεται είναι πάρα πολύ μεγάλο. Ξεκινά από βασικές οικονομικές στατιστικές γνώσεις που αφορούν την διακύμανση και την τυπική απόκλιση και καταλήγει σε ειδικές γνώσεις που αφορούν τα Αμοιβαία Κεφάλαια. Αναλυτικά καλύπτονται τα παρακάτω θέματα:

• Επένδυση και αποταμίευση
• Συστηματικός και μη συστηματικός κίνδυνος
• Κίνδυνοι και προϊόντα διαπραγμάτευσης χρηματαγοράς και κεφαλαιαγοράς
• Κεφαλαιαγορές, χρηματιστήρια, Ελληνικά Χρηματιστήρια Α.Ε., ΗΔΑΤ, ΟΑΣΗΣ
• Επενδυτικός ορίζοντας, επενδυτικοί στόχοι και πολιτικές
• Κίνδυνος επιτοκίων
• Οργανωμένες αγορές, πρωτογενείς και δευτερογενείς αγορές, τρίτες αγορές, αγορές OTC
• Αγορά και προϊόντα παραγώγων
• Αγορά συναλλάγματος και συναλλαγματικές ισοτιμίες
• Συναλλαγματικός κίνδυνος
• Χρεόγραφα και αξιόγραφα
• Ομόλογα, ομολογίες, έντοκα γραμμάτια, ΕΓΕΔ
• Καθαρή τιμή και αξιολόγηση ομολόγου. Τοκομερίδια (κουπόνια) ομολόγων
• Ομόλογα σταθερού και κυμαινόμενου επιτοκίου. Τιμαριθμοποιημένα ομόλογα
• Απόδοση ομολόγου στη λήξη (yield to maturity) 
• Spreads και κίνδυνοι ομολόγων 
• Εμπορικό ισοζύγιο (ελλειμματικό και πλεονασματικό)
• Διατραπεζικό επιτόκιο Euribor 
• Repos
• Πιστοποιητικά καταθέσεων (CD’s)
• Γνώσεις περί Α/Κ (τιμή μεριδίου, μεταβολή αριθμού μεριδίων, θεματοφύλακας, ενημερωτικό δελτίο, κίνδυνοι Α/Κ κ.α.)

Η λογική σειρά που θα πρέπει να μελετηθούν τα παραπάνω ζητήματα της συγκεκριμένης ενότητας ερωτήσεων πρέπει να είναι η ακόλουθη. 

• Γενικές οικονομικές γνώσεις που αφορούν θέματα σχετικά με οικονομική πολιτική, μακροοικονομικά μεγέθη και επενδύσεις (ορίζοντας, στόχοι, πολιτικές), ανάλυση δεδομένων περιγραφικής στατιστικής (Μ.Ο., διακύμανση, τυπική απόκλιση)
• Δομή και οργάνωση της Αγοράς χρηματοπιστωτικών μέσων (χρηματαγορές και κεφαλαιαγορές, χρηματιστήρια (λειτουργίες, ΟΑΣΗΣ, ΗΔΑΤ), αγορά συναλλάγματος, ισοτιμίες)
• Πρωτογενείς, δευτερογενείς, τρίτες αγορές, αγορές OTC
• Παράγωγα προϊόντα
• Ανάλυση επενδυτικών κινδύνων
• Ομόλογα – ομολογίες (χαρακτηριστικά, αξιολόγηση, κίνδυνοι, κατηγορίες, αποδόσεις)
• Αμοιβαία Κεφάλαια (τιμή αγοράς, αριθμός μεριδίων και μεταβολή του, επενδύσεις, τιμή μεριδίου, ενημερωτικό δελτίο, θεματοφύλακας, φορέας εποπτείας, είδη αμοιβαίων κεφαλαίων)

Όλα αυτά τα θεματικά αντικείμενα, μόνο στις πρώτες 100 ερωτήσεις (φυσικά, θα διαπιστώσετε ότι πρόκειται να τα ξαναβρείτε μπροστά σας και σε επόμενες ερωτήσεις!). Προκειμένου να βρείτε συγκεντρωμένο υλικό μελέτης για τα παραπάνω θέματα σας προτείνω (κατ’ οικονομίαν)  την ακόλουθη βασική βιβλιογραφία, η οποία ισχύει για το σύνολο των ερωτήσεων των εξετάσεων:

• Εισαγωγή στο διεθνές Χρηματοπιστωτικό δίκαιο (Χρ. Β. Γκόρτσος, 2011)
• Βασικές γνώσεις επενδυτικής τραπεζικής (Κώστας Γαλιάτσος, ΕΤΙ, 2010)
• Επενδυτικές υπηρεσίες (Κώστας Γαλιάτσος, ΕΤΙ, 2010)
• Αγορές και Προϊόντα Παραγώγων (Νικόλαος Μυλωνάς, ΕΤΙ, Δάρδανος 2005)
• Χρηματοοικονομική Διοίκηση και Χρηματιστηριακές αγορές  (Γεώργιος  Καραθανάσης, εκδ. Μπένος)
• Σημειώσεις σεμιναρίου πιστοποίησης (γ), Κώστας Παπαϊωάννου, ΕΙΑΣ, 2019 
• Σημειώσεις από σεμινάρια τραπεζικών πιστοποιήσεων Α1 και Β1, του ΕΚΠΑ ή του ΕΤΙ (εφόσον είναι δυνατή η πρόσβαση σε αυτές)
• ν. 4364/2016 και ν.4583/2018 
• Επίσημο site του Χρηματιστήριου Αθηνών (www.athex.gr)

Τις επόμενες μέρες θα ακολουθήσει αντίστοιχη ανάλυση των υπολοίπων θεμάτων, της οποίας η έκταση θα είναι μικρότερη, λόγω του ότι δεν θα συμπεριλαμβάνει τις γενικές παρατηρήσεις και την προτεινόμενη βιβλιογραφία που περιλαμβάνει αυτό το άρθρο. 
Τονίζω ότι αυτές οι παρατηρήσεις που διαβάσατε εδώ, καθώς και αυτές που θα δείτε και σε επόμενα άρθρα που θα ακολουθήσουν, δεν μπορούν, ούτε στοχεύουν, στο να υποκαταστήσουν την εκπαίδευσή σας από αρμόδιους φορείς ή τμήματα εκπαίδευσης εταιριών. 

Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου

Ο Κώστας Παπαϊωάννου είναι εξειδικευμένος εκπαιδευτής ασφαλιστικών και τραπεζικών θεμάτων, με πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία και προσανατολισμό στη διαχείριση τεχνικών, χρηματοοικονομικών και διοικητικών αντικειμένων.

Έχει κάνει σπουδές οικονομικής κατεύθυνσης και μεταπτυχιακές σπουδές στα ασφαλιστικά.  Έχει εργαστεί σε διευθυντικές θέσεις εκπαίδευσης, σε μερικές από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελληνική αγορά (Interamerican, Ελληνοβρετανική (νυν ΑΧΑ), ING (N-N), Allianz, Αγροτική, Τράπεζα Πειραιώς).

Συνεργάζεται για διδακτικούς και ερευνητικούς σκοπούς με εκπαιδευτικούς φορείς και επιχειρήσεις, όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο (ΕΤΙ), το Ελληνικό Ινστιτούτο Ασφαλιστικών Σπουδών (ΕΙΑΣ), την ΕΕΔΕ, την KPMG και  άλλους οργανισμούς, ως πιστοποιημένος εισηγητής και ειδικός επιστήμονας. Διδάσκει στα προγράμματα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Judicial Education Program in Banking and Finance (μεταπτυχιακό πρόγραμμα για ανώτατους δικαστές και εισαγγελείς) και στο Insurance Management Program, αντικείμενα όπως  Risk Management, Επενδυτικά και Ασφαλιστικά Προϊόντα κ.α.  

Συμμετείχε στη συγγραφή των βιβλίων πιστοποίησης ασφαλιστικών διαμεσολαβητών του Ελληνικού Τραπεζικού Ινστιτούτου και του Ελληνικού Ινστιτούτου Ασφαλιστικών Σπουδών. Έχει αναπτύξει εκπαιδευτικά προγράμματα (παρουσιάσεις και εκτενείς εκπαιδευτικές σημειώσεις) για όλες τις βαθμίδες ασφαλιστικής και τραπεζικής πιστοποίησης.